Ερευνητικό Κέντρο «Δημόκριτος»

Με στόχο να εξασφαλίσουμε απόλυτα πιστές αναπαραγωγές αρχαίων τεχνικών, ακολουθούμε την παρακάτω μέθοδο:

1. Πηγές πληροφοριών

a. Ο Δρ Κυλίκογλου, σε συνεργασία με τον Δρ Day, παρέχει όλες τις πληροφορίες από τις μικροσκοπικές, πετρογραφικές και χημικές αναλύσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα σε αντίστοιχα αρχαία ευρήματα.

b. O Β. Πολιτάκης εξετάζει μακροσκοπικά τα αρχαιολογικά ευρήματα: – Στις εγκαταστάσεις της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Κνωσό – Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου – Στο Κέντρο Μελέτης Ανατολικής Κρήτης του Ινστιτούτο Αιγιακής Προϊστορίας (INSTAP).

2. Υλικά που χρησιμοποιούνται:

Ο Δρ Κυλίκογλου υποδεικνύει τη σύσταση των πρώτων υλών της αρχαίας κεραμικής, καθώς και πιθανές θέσεις εξαγωγής τους. Ο Β. Πολιτάκης εντοπίζει φυσικά υλικά με τα χαρακτηριστικά που καθορίστηκαν από τις αναλύσεις, ερευνώντας φυσικές πηγές στην Κρήτη και τις Κυκλάδες. Ο Δρ Φασουλάς υποδεικνύει κρητικές θέσεις όπου έχουν εντοπιστεί τα ζητούμενα πετρώματα και ορυκτά, και κάνει μακροσκοπική ταυτοποίηση των υλικών που συλλέχθηκαν.

Σε καμία περίπτωση δεν χρησιμοποιούνται σύγχρονα χημικά σκευάσματα.

3. Πειραματική διαδικασία

Ο Β. Πολιτάκης συλλέγει και επιλέγει φυσικούς πηλούς και άλλες πρώτες ύλες και τις επεξεργάζεται. Γίνονται δοκιμές για να εξασφαλιστεί ο σωστός συνδυασμός υλικών και η κατάλληλη συμπεριφορά τους σε κάθε στάδιο αναπαραγωγής. Τα αντίγραφα ρυθμού Βασιλικής παράγονται χωρίς τη χρήση τροχού, ενώ η καμαραϊκού τύπου κεραμική παράγεται στο αντίγραφο μινωικού τροχού το οποίο κατασκεύασε ο Β. Πολιτάκης με βάση τα αρχαιολογικά δεδομένα που παρείχε ο Dr Doniert Evely. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται είναι από υλικά συμβατά με την εκάστοτε περίοδο.

Για τις περιόδους εκείνες όπου δεν έχουμε ακόμη αποδεδειγμένη χρήση κλιβάνου, η όπτηση των αντιγράφων γίνεται σε λάκκους ή σε ανοικτή πυρά. Αυτό αφορά κυρίως στις πρώιμες περιόδους.

Στις 13/3/2010, σε πειραματική όπτηση σε λάκκο, σημειώθηκε ότι μπορούν να αναπαραχθούν όλες οι αναγκαίες ατμόσφαιρες όπτησης και όλες οι χρωματικές αποχρώσεις που παρατηρούνται στην Καμαραϊκή κεραμική, ενώ η θερμοκρασία ανεβαίνει εύκολα στους 1000oC.

Για τις ύστερες περιόδους, χρησιμοποιείται ο κλίβανος μινωικού τύπου που κατασκεύασε ο Β. Πολιτάκης στο χωριό Κυπαρίσσι. Βασίζεται σε σχέδιο του καθηγητή Prof Philip Betancourt.

4. Τελικός έλεγχος αποτελεσμάτων

Η τελική μορφή της κεραμικής ελέγχεται από τον υπεύθυνο αρχαιολόγο. Ο Δρ Κυλίκογλου πιστοποιεί την αυθεντικότητα του αποτελέσματος κατόπιν μικροσκοπικής και χημικής ανάλυσης στον «Δημόκριτο».

Προκαταρκτικά αποτελέσματα

Η μελέτη βρίσκεται στη φάση εξέτασης των πρώτων υλών και της συμπεριφοράς τους υπό διαφορετικές συνθήκες όπτησης.

Τα πρώτα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τη θεωρία του Β. Πολιτάκη σχετικά με τη μέθοδο παραγωγής της κεραμικής του ρυθμού Βασιλικής. Τα δείγματα που υποβλήθηκαν σε μικροσκοπική ανάλυση από τον Δρ Κυλίκογλου ήταν απόλυτα συμβατά με τα αρχαία.

A. Κεραμική ρυθμού Βασιλικής

Βασίλης Πολιτάκης, κεραμίστας εξειδικευμένος στις αρχαίες τεχνικές

Δρ Βασίλης Κυλίκογλου, Χημικός, Ινστιτούτο Επιστήμης Υλικών, Ερευνητικό Κέντρο «Δημόκριτος»

Dr Peter Day, αρχαιολόγος, Πανεπιστήμιο του Sheffield

Δρ Χαράλαμπος Φασουλάς, Έφορος Τμήματος Ορυκτολογίας – Γεωλογίας, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

B. Πολύχρωμη καμαραϊκή κεραμική

Dr Peter Day, αρχαιολόγος, Πανεπιστήμιο του Sheffield Δρ Βασίλης Κυλίκογλου, Βασίλης Πολιτάκης, Δρ Χαράλαμπος Φασουλάς